image image image

Zamek książąt Sułkowskich – najstarsza i największa zabytkowa budowla Bielska-Białej, położona we wschodniej części Starego Miasta. Wzniesiony w XIV wieku staraniem księcia cieszyńskiego Przemysława I Noszaka i przez kolejne stulecia służył jako jedna z siedzib Piastów cieszyńskich.

Fontanna usytuowana w miejscu prawdopodobnej lokalizacji XIV-wiecznego drewnianego ratusza miejskiego. Obecnie oryginał figury znajduje się w przedsionku Muzeum na Zamku Sułkowskich.

Zabytkowa Starówka w Bielsku-Białej, teren o powierzchni ok. 10 ha - element średniowiecznego układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków. Barokowo-klasycystyczne kamienice z XVII, XVIII i XIX wieku. Zachowała się studnia z rzeźbą Neptuna.

Ratusz

powstał w latach 1895-1897 wg projektu Emanuela Rosta dla Komunalnej Kasy Oszczędności, w stylu eklektyzmu z wyjątkowo bogatą bryłą oraz detalem elewacji i wnętrz. Obecnie siedziba władz miejskich.

Konfederacja Barska

Sejm RP ustanowił rok 2018 Rokiem Konfederacji Barskiej. Wyraził w niej nadzieję, że rocznicowe obchody "przyczynią się do przywrócenia temu pierwszemu polskiemu powstaniu narodowemu w obronie wiary i wolności należnego miejsca w dziejach Narodu".

Uchwałę poparło podczas czwartkowego głosowania 427 posłów, nikt nie był przeciw, od głosu wstrzymało się 6 posłów.

W uchwale przypomniano, że w 2018 r. przypada 250. rocznica zawiązania Konfederacji Barskiej (1768-1772) - zbrojnego związku szlachty polskiej utworzonego w Barze na Podolu 29 lutego 1768 r., w obronie wiary katolickiej i niepodległości Rzeczypospolitej, pierwszego wielkiego polskiego powstania narodowego.

"Celem Konfederacji było zniesienie narzuconego przez Rosję traktatu, mocą którego Rzeczpospolita stawała się protektoratem rosyjskim, oraz ustaw uchwalonych przez sterroryzowany przez rosyjskie wojska sejm, dających równouprawnienie innowiercom. Akt Konfederacji głosił: wszem, wobec i każdemu z osobna, że rady, dygnitarze, szlachta i obywatele, gromadzi się na ratunek pohańbionej Ojczyzny, wiary, wolności praw oraz swobód narodowych" - napisano w uchwale.

Konfederacja Barska trwała najdłużej ze wszystkich powstań i objęła największy obszar Rzeczypospolitej. W walkach po stronie konfederatów wzięło udział ponad 100 tys. osób. Stoczono kilkaset bitew i potyczek. Po upadku Konfederacji Barskiej część jej przywódców pozostała na emigracji, kilkanaście tysięcy jeńców zesłano na Sybir, znaczną liczbę konfederatów wcielono do armii carskiej, a propaganda państw ościennych starała się wykorzystać ten zryw jako jeden z pretekstów do I rozbioru Polski.

"Konfederacja Barska wraz z Konstytucją 3 maja i Powstaniem Kościuszkowskim wpisały się w zbiorową pamięć Polaków jako przykłady walki o wolność, która zwłaszcza w okresie zaborów miała ogromne znaczenie dla przetrwania narodu i do której najczęściej odwoływano się w XIX wieku. Za sprawą twórczości wieszczów romantycznych - Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego czy Zygmunta Krasińskiego - konfederatów ukazywano jako męczenników za wiarę, wolność i ojczyznę. Dzięki temu Konfederacja Barska stała się jednym z przełomowych momentów w dziejach świadomości narodowej i bez trudu można w niej odnaleźć charakterystyczne cechy wszystkich późniejszych polskich zrywów, do czasów współczesnych" - podkreślono w uchwale.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawiając rok 2018 Rokiem Konfederacji Barskiej, wyraził także przekonanie, że rocznicowe obchody "przyczynią się do przywrócenia temu pierwszemu polskiemu powstaniu narodowemu w obronie wiary i wolności, wyrugowanemu ze zbiorowej pamięci przez komunistyczną historiografię, należnego mu miejsca w dziejach naszego Narodu".(PAP)

Należałoby zatem nam, mieszkańcom Bielska-Białej, aktywniw włączyć się w obchody 250 rocznicy zawiązania Konfederacji Barskiej. Wszak to właśnie w Białej 31.10.1769 r. została ustanowiona Generalność (kolegialne ciało złożone z marszałków i konsyliarzy skonfederowanych województw i ziem), w grudniu przeniesiona do Preszowa, a we wrześniu 1771 r. na austriacki Śląsk do Cieszyna.

Stanisław Biłka

 

Ciekawostki

Bielsko-Biała formalnie powstało 1 stycznia 1951 r. z połączenia położonego na Śląsku Cieszyńskim Bielska, o którym pierwsza wzmianka pochodzi z 1312 r. oraz małopolskiej Białej założonej w końcu XVI w. W latach 1975-1998 miasto było stolicą województwa bielskiego. 
c.jpg

Nasza sonda

Chcesz być członkiem Towarzystwa?